Przemysł farmaceutyczny jest jednym z najbardziej innowacyjnych i najbardziej dochodowych sektorów na świecie. W 2024 r. wartość sprzedanych w Europie produktów farmaceutycznych sięgnęła 280 mld USD. W samych Niemczech sprzedaż w pierwszym kwartale 2025 r. wyniosła ok. 16,6 mld euro, co czyni ten kraj największym rynkiem farmaceutycznym w Europie i czwartym co do wielkości na świecie. W miarę wzrostu sektora rośnie znaczenie technologii pakowania: jest ona nie tylko metodą bezpiecznego przechowywania i transportu leków, lecz także kluczowym elementem w dążeniach do zrównoważonego rozwoju.
Z perspektywy opakowań, w przemyśle farmaceutycznym liczą się przede wszystkim regulacje prawne: rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) będzie w perspektywie długoterminowej dotyczyć również sektora farmaceutycznego i technologii medycznych. Chociaż rozporządzenie nie będzie miało początkowo zastosowania do pakowania produktów medycznych i farmaceutycznych – bowiem w tym przypadku okresy przejściowe mają obowiązywać odpowiednio do 2035 i 2040 roku – branża musi podjąć działania już teraz. Intensywność, z jaką dziś pracuje nad rozwiązaniami, znajdzie odzwierciedlenie podczas targów interpack 2026 w postaci szerokiej gamy rozwiązań: od materiałów blistrowych nadających się do recyklingu po cyfrowe linie produkcyjne.
Recyklowalne materiały na produkty farmaceutyczne
W związku z tym coraz więcej uwagi poświęca się zrównoważonemu rozwojowi. Niektóre rozwiązania – takie jak opakowania wielokrotnego użytku i wielokrotnego napełniania – będą trudne do wdrożenia w przypadku produktów farmaceutycznych, podobnie jak stosowanie recyklatów, które podlegają ścisłym ograniczeniom regulacyjnym. Jednak w obszarze opakowań podstawowych producenci opakowań i folii opracowali w ostatnich latach szereg zrównoważonych alternatyw, np. dla standardowych blistrów wykonanych z PVC i aluminium. Pierwsze rozwiązania są już dostępne na rynku: folia formowana i folia wieczkowa są wykonane z PET lub z PP, a nawet z materiałów na bazie papieru barierowego.
W ramach wspólnego projektu cztery firmy opakowaniowe opracowały polipropylenowy blister na leki, który spełnia surowe wymagania przemysłu farmaceutycznego. Materiał dostarczony przez producenta folii blistrowej PP, firmę Etimex, został przetestowany i zoptymalizowany pod kątem praktycznej przydatności w realistycznych warunkach na nowoczesnej maszynie blistrowej wystawcy interpack, spółki Uhlmann Pac-Systeme.
Wielu producentów maszyn koncentruje się na przetwarzaniu zrównoważonych materiałów opakowaniowych. Romaco produkuje blistry z nadającego się do recyklingu monomateriału PET na nowej zgrzewarce Noack N 760. Osiąga ona maksymalną wydajność do 150 blistrów na minutę podczas produkcji blistrów PET/PET w trybie czterościeżkowym. Uniwersalna maszyna do produkcji blistrów w trybie pracy przerywanej nadaje się do pakowania bardzo szerokiej gamy produktów, od leków w postaci stałej, przez ampułki i produkty medyczne, aż po formy półstałe.
Cyfryzacja i robotyka w procesie farmaceutycznym
Najnowsze rozwiązania maszynowe charakteryzują się modułowością, automatyzacją i robotyzacją. Wiele z tych technologii zostało po raz pierwszy zaprezentowanych szerokiemu gronu profesjonalistów na targach interpack i od tego czasu kształtują one procesy produkcyjne.
Technologia Steriline zapewnia bezpieczne pakowanie wrażliwych leków w opakowania pierwotne. Firma łączy rozwiązania robotyczne z systemem wizyjnym 3D (3D CPS) w celu zmniejszenia emisji cząstek i umożliwienia elastycznych procesów produkcyjnych o niskim poziomie zanieczyszczeń. System rozpoznaje obiekty w obszarze roboczym i dostosowuje swoje ruchy w czasie rzeczywistym, umożliwiając zastąpienie konwencjonalnych systemów podawania, takich jak leje lub misy wibracyjne. System 3D CPS został opracowany wspólnie z ISS – Innovative Security Solutions, spółką spin-off Politechniki Mediolańskiej. Dzięki tej współpracy obie firmy chcą połączyć wiedzę z zakresu procesów farmaceutycznych z najnowocześniejszą robotyką i przetwarzaniem obrazu.
Christ Packing Systems również stawia na innowacje. Firma z siedzibą w niemieckim Ottobeuren uzyskała patent na nowy typ zgrzewarki opracowany specjalnie z myślą o wymaganiach sektora farmaceutycznego i technologii medycznej.
W przeciwieństwie do konwencjonalnych maszyn, które zgrzewają od dołu, FilmTeq 250 zgrzewa od góry. Według producenta oznacza to, że stół zgrzewający utrzymuje niską temperaturę, co zapobiega nagrzewaniu się produktu i zmniejsza ilość wymaganego chłodzenia. Proces zgrzewania od góry pozwolił również na opracowanie bardziej kompaktowej konstrukcji urządzenia, które zajmuje mniej powierzchni produkcyjnej.
Firmy zajmujące się inżynierią mechaniczną, takie jak Syntegon, czerpią ogromne korzyści z dynamicznego rozwoju rynku farmaceutycznego. W 2024 r. spółka osiągnęła rekordowe wyniki napędzane rosnącym popytem na kompletne rozwiązania aseptyczne. W tym roku dostawca systemów zaprezentował nową koncepcję linii dla płynnych farmaceutyków, która została opracowana wspólnie z dwoma partnerami z branży farmaceutycznej. SynTiso zapewnia szybszy transport aseptyczny i do 50% szybsze zmiany partii na mniejszej przestrzeni. Dzięki 100-procentowej kontroli w trakcie procesu można przetwarzać do 600 strzykawek, fiolek lub wkładów na minutę – według Syntegon jest to prędkość niespotykana wcześniej na rynku, stanowiąca istotny czynnik w produkcji szczepionek i innych procesach przetwórczych. System nadaje się również do napełniania pojemników gotowych do użycia (RTU).
Inteligentne opakowania: od NFC po funkcjonalne etykiety
Oprócz wymiaru ekologicznego na pierwszy plan wysuwa się cyfrowa i funkcjonalna wartość dodana. Opakowania są coraz częściej wyposażane w chipy RFID, etykiety NFC i bezbateryjne czujniki Bluetooth, pozwalające uzyskać dane w czasie rzeczywistym na temat lokalizacji, temperatury lub stanu opakowania. Inteligentne blistry są w stanie zapewnić jeszcze więcej korzyści: ich czujniki rejestrują usuwanie poszczególnych tabletek, a tym samym rejestrują czas dozowania. Etykiety zabezpieczające, takie jak papierowe etykiety VOID firmy Securikett, oferują ważną i trwałą ochronę przed niepożądanym dostępem. Oprócz ochrony przed nieuprawnioną manipulacją można je poddać recyklingowi wraz ze składanym pudełkiem, na którym są mocowane. Korzystanie z elektronicznych ulotek nie tylko oszczędza papier, lecz także ułatwia konsumentom dostęp do informacji.
Targi interpack 2026 po raz kolejny zaprezentują niestandardowe rozwiązania i innowacyjne koncepcje w całym łańcuchu wartości opakowań farmaceutycznych.
Jedno jest pewne: firmy, które dziś inwestują w badania, infrastrukturę cyfrową i materiały nadające się do recyklingu, zapewnią sobie przewagę konkurencyjną w dłuższej perspektywie. W przyszłości mniej będzie chodziło o samą substancję czynną, a bardziej o to, jak bezpiecznie, w sposób zrównoważony i inteligentny lek dotrze do pacjenta.
Opracowano na podstawie informacji organizatora targów Interpack
Tłumaczenie: TK
