Niemcy oczekują wiele od swoich opakowań i – zasadniczo - oceniają ich funkcjonowanie jako dobre lub bardzo dobre. Aby uczcić 11. ogólnokrajowy Dzień Opakowań przypadający na 11 czerwca 2026 roku, Niemiecki Instytut Opakowań (Deutsches Verpackungsinstitut e. V. – dvi), wraz z jedenastoma stowarzyszeniami branżowymi, opublikował wyniki reprezentatywnego badania z maja 2026 roku. Badanie to koncentrowało się na trzynastu oczekiwaniach, które niemieccy respondenci stawiają opakowaniom w codziennym życiu.
Z okazji Dnia Opakowań 2026 studenci, praktykanci oraz absolwenci kierunków studiów i kursów zawodowych związanych z opakowaniami wyjaśniają, dlaczego wybrali karierę w branży opakowaniowej
Wyniki pokazują, że większość ankietowanych oceniła opakowania jako dobre lub bardzo dobre w dziewięciu z tych obszarów. Żadne z oczekiwań nie otrzymało złej lub bardzo złej oceny od większości badanych. Podczas konferencji prasowej uczestniczące w badaniu stowarzyszenia zwróciły również uwagę na obszary, w których opakowania wciąż nie spełniają oczekiwań, na pojawiającą się lukę między postrzeganiem publicznym a wymogami gospodarki obiegu zamkniętego i ochrony środowiska, a także na czynniki motywujące młodych ludzi do podejmowania kariery w przemyśle opakowaniowym.
Od 2015 roku Niemiecki Instytut Opakowań (dvi) corocznie, w połowie czerwca, organizuje Dzień Opakowań, pragnąc podnieść świadomość społeczną na temat opakowań oraz pokazać ludzi, którzy za nimi stoją. Z okazji 11. Dnia Opakowań dvi wraz z jedenastoma stowarzyszeniami branżowymi zlecił przeprowadzenie reprezentatywnego badania, które za pomocą pięciu kluczowych pytań analizowało postawy społeczne wobec opakowań.
Ponadto we współpracy z jedenastoma uczelniami wyższymi, zainaugurowano kampanię wideo. W kampanii tej studenci, praktykanci oraz absolwenci kierunków studiów i kursów zawodowych związanych z opakowaniami wyjaśniają, co zainspirowało ich do podjęcia kariery w przemyśle opakowaniowym.
Czego Niemcy oczekują od swoich opakowań?
Opakowania służą wielu celom i muszą spełniać szeroki zakres różnych wymagań. Poproszeni o wskazanie pięciu swoich osobistych, najważniejszych priorytetów, respondenci najczęściej wymieniali: zapewnienie higieny (37,6%), łatwość otwierania, użytkowania i ponownego zamykania (33,1%), ochronę produktu przed uszkodzeniem (32,6%) oraz wydłużenie okresu przydatności do spożycia (32,1%).
Patrząc szerzej na oczekiwania społeczne wobec opakowań, przydatność do recyklingu plasuje się na pierwszym miejscu wśród wszystkich 13 funkcji i cech uwzględnionych w badaniu. Blisko połowa respondentów (48,0 %) uważa ją za jedno z pięciu najważniejszych oczekiwań wobec opakowań. Na drugim miejscu znajduje się efektywne wykorzystanie materiałów opakowaniowych (40,3%). W pierwszej piątce znalazły się również inne priorytety związane ze zrównoważonym rozwojem, w tym minimalizowanie wpływu na środowisko (36,1%) oraz – tam, gdzie jest to uzasadnione środowiskowo i praktycznie – możliwość ponownego użycia (33,3%).
Komentując te wyniki w imieniu uczestniczących stowarzyszeń, dr Natalie Brandenburg, dyrektorka zarządzająca Niemieckiego Instytutu Opakowań (dvi), zwraca uwagę na dwa aspekty: „Wyniki wyraźnie pokazują, że zrównoważony rozwój i gospodarka o obiegu zamkniętym pozostają bardzo ważne dla ludzi w Niemczech. Opakowania tradycyjnie odgrywają w tym kontekście kluczową rolę, ponieważ są czymś, czego używamy i z czym wchodzimy w interakcję każdego dnia. Fakt, że cztery z pięciu najważniejszych oczekiwań dotyczą zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym, stanowi silny sygnał. Jednocześnie konsumenci dostrzegają zasadniczą rolę, jaką opakowania odgrywają w ochronie produktów oraz zapewnianiu higieny i bezpieczeństwa. Wyniki te potwierdzają, że opakowania nadal mają wyraźny mandat do spełniania tych podstawowych funkcji”
Zapytani o to, jak dobrze opakowania spełniają swoje różne funkcje i odpowiadają na oczekiwania codziennego życia, Niemcy ogólnie wystawiają im pozytywne oceny. Spośród 13 badanych aspektów najwyższe wskaźniki satysfakcji przyznano zapewnieniu higieny (81,7% oceniających funkcjonowanie jako dobre lub bardzo dobre), ochronie produktów przed uszkodzeniem (78,1%) oraz wydłużeniu okresu przydatności do spożycia (70,3%). Blisko siedmiu na dziesięciu respondentów uważa również, że opakowania dostarczają im dobrych lub bardzo dobrych informacji (69,6%) i pomagają identyfikować produkty na półce podczas zakupów (68,3%).
Warte uwagi są jednak również niższe oceny, ponieważ wskazują one obszary, w których potrzebne są dalsze ulepszenia. „Tylko nieznaczna większość respondentów (52,5%) ocenia łatwość otwierania, użytkowania i ponownego zamykania jako dobrą lub bardzo dobrą. Choć zaledwie 12,9% uważa, że opakowania sprawdzają się pod tym względem słabo lub bardzo słabo, to wciąż nie spełnia to ambicji naszej branży. Skuteczne rozwiązania już istnieją, ale być może muszą być wdrażane bardziej konsekwentnie” – mówi Brandenburg.
Dyrektorka zarządzająca wskazuje na drugi obszar priorytetowy dla branży, jakim jest komunikacja: „Tylko 35,6% respondentów ocenia efektywne wykorzystanie materiałów opakowaniowych jako dobre lub bardzo dobre. To najniższy wynik spośród wszystkich 13 aspektów i jest on naprawdę niepokojący, ponieważ rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Dzisiaj do zapakowania produktów potrzeba znacznie mniej materiałów i zasobów niż w przeszłości. Jako branża musimy komunikować ten postęp znacznie wyraźniej”.
Mit recyklingu
Od papieru i tektury, przez metal, szkło, tworzywa sztuczne, aż po materiały kompozytowe – opakowania w Niemczech są zbierane po użyciu i poddawane recyklingowi wszędzie tam, gdzie to możliwe. Celem gospodarki o obiegu zamkniętym jest utrzymanie cennych surowców w obiegu i zapobieganie przekształcaniu ich w odpady. Zapytani o to, jaka część zebranych opakowań trafia do recyklingu i staje się dostępna do produkcji nowych opakowań lub innych produktów, ponad dwie trzecie Niemców zaniża rzeczywiste wskaźniki recyklingu we wszystkich kategoriach materiałowych. Tylko 31,2% prawidłowo szacuje, że opakowania szklane są poddawane recyklingowi na poziomie przekraczającym 80% (w 2024 roku było to 82,9 procent). To samo dotyczy papieru, kartonu i tektury, gdzie zaledwie 31,2% respondentów poprawnie wskazuje wskaźnik recyklingu powyżej 80% (w 2024 roku: 91,8%). W przypadku metalu aż 83,4 procent uważa, że wskaźnik recyklingu wynosi poniżej 80%, mimo że w rzeczywistości metal ma ogólnie najwyższy wskaźnik recyklingu ze wszystkich surowców. W odniesieniu do opakowań z tworzyw sztucznych 67,5% respondentów zakłada wskaźnik recyklingu poniżej 60 procent, chociaż rzeczywisty wskaźnik osiągnął 70,8% w 2024 roku. Podobnie 70,7% uważa, że opakowania kompozytowe są poddawane recyklingowi na poziomie poniżej 60%, podczas gdy rzeczywisty wskaźnik recyklingu wyniósł 69,5%.
Komentując te ustalenia, uczestniczące w badaniu stowarzyszenia podkreślają ważny wkład obywateli w gospodarkę obiegu zamkniętego. „Mieszkańcy Niemiec mogą być dumni z tego, co osiągają dzięki odpowiedzialnemu usuwaniu opakowań. Wysokie wskaźniki recyklingu, jakie uzyskujemy, są możliwe tylko dlatego, że konsumenci po użyciu prawidłowo segregują i wyrzucają swoje opakowania. Gospodarka o obiegu zamkniętym to gra zespołowa. Przekonanie, że selektywnie zebrane opakowania są ostatecznie ponownie mieszane i spalane, to po prostu mit” – mówi Brandenburg.
Więcej produktów, mniej opakowań
Zapytani o to, czy dzisiaj do zapakowania produktu potrzeba więcej czy mniej materiału opakowaniowego w porównaniu z sytuacją sprzed 10, 20 lub 30 lat, tylko 18,2% respondentów odpowiedziało prawidłowo. Według badania przeprowadzonego w 2022 roku przez Towarzystwo Badań Rynku Opakowań (GVM Gesellschaft für Verpackungsmarktforschung), producenci opakowań osiągnęli znaczne oszczędności materiałowe w latach 1991–2020. Średnio zużycie materiału na zapakowany produkt spadło o 17,0% w przypadku opakowań z papieru, kartonu i tektury, o 38,5% w przypadku opakowań aluminiowych, o 6,9% w przypadku opakowań szklanych i aż o 76,9% w przypadku opakowań z tworzyw sztucznych.
Natalie Brandenburg wyjaśnia: „Z okazji Dnia Opakowań 2022 nie tylko porównaliśmy całkowitą objętość zużytych materiałów opakowaniowych i zapakowanych produktów, ale przyjrzeliśmy się również konkretnym przykładom. I tak aluminiowa tacka na 100 gramów karmy dla kotów wymagała w 2020 roku o 29% mniej materiału niż w 1991 roku. Szklana butelka wina była produkowana przy użyciu o 23,5% mniejszej ilości szkła, podczas gdy plastikowa tubka pasty do zębów wymagała o 18,9% mniej materiału. A innowacje nie ustają. Firmy stają się również coraz bardziej efektywne w zakresie zużycia energii i wody. Jako konsumenci często pamiętamy sporadyczne negatywne przykłady lub mały przedmiot dostarczony w przewymiarowanym pudełku wysyłkowym. Ogólny obraz jest jednak inny: podczas gdy liczba produktów stale rośnie, ilość opakowań wymaganych na pojedynczy produkt stale spada”.
Mały nakład – duży wpływ
Jednym z najważniejszych zadań opakowania jest ochrona zawartego w nim produktu. Zapewnienie tej ochrony wymaga materiałów, energii oraz innych zasobów. Kluczowe pytanie brzmi jednak, czy ta inwestycja środowiskowa jest uzasadniona. Co się stanie, jeśli opakowanie zostanie zmniejszone lub usunięte, a w rezultacie produkt ulegnie uszkodzeniu lub zepsuciu? Co ma większy ślad ekologiczny: opakowanie czy sam produkt? Badanie pokazuje znaczną lukę w świadomości społecznej. Tylko 19,5% respondentów prawidłowo dostrzega, że średnio opakowanie ma znacznie mniejszy ślad ekologiczny niż produkt, który chroni. Ponad dwie trzecie ankietowanych zaniża tę różnicę. Podczas gdy 41,3% uważa, że to opakowanie ma większy ślad węglowy, 31,2% zakłada, że wpływ opakowania i produktu na środowisko jest w przybliżeniu taki sam.
Komentując te wyniki, Brandenburg mówi: „Średnio tylko od 3,0% do 3,5% wpływu zapakowanej żywności na środowisko przypada na samo opakowanie. Nasze produkty zawierają wiele cennych surowców, energii, wody oraz innych zasobów. Są to dobra ekologiczne i ekonomiczne, które muszą być chronione. Opakowania spełniają to zadanie przy stosunkowo niewielkim nakładzie zasobów. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tej zależności. Tymczasem największe straty środowiskowe i ekonomiczne występują wtedy, gdy produkty ulegną uszkodzeniu lub zepsuciu, zanim zostaną zużyte. Opakowania pomagają zapobiegać dokładnie takim sytuacjom”.
Rozpakowywanie przyszłości
„Nie mów tylko o zmianach. Bądź ich częścią. Badaj je. Napędzaj je!” – tak ujmuje to jeden ze studentów działu inżynierii maszyn pakujących. W okresie poprzedzającym Dzień Opakowań instytut dvi zainaugurował kampanię wideo z odliczaniem, zorganizowaną we współpracy z jedenastoma uczelniami wyższymi z Niemiec i Austrii. W serii 25 filmów publikowanych na Instagramie studenci, praktykanci oraz absolwenci kierunków studiów i kursów zawodowych związanych z opakowaniami wyjaśniają, dlaczego wybrali karierę w branży opakowaniowej. Ich wspólny przekaz jest jasny: opakowania są niezastąpione. Zamiast krytykować je z boku, chcą pomagać w kształtowaniu ich przyszłości i czynić je jeszcze bardziej efektywnymi, zrównoważonymi i innowacyjnymi. Dla Natalie Brandenburg wniosek jest oczywisty: „Często zauważamy opakowanie dopiero wtedy, gdy spełniło już swoją rolę. Tymczasem bez opakowań nie byłoby transportu, magazynowania ani niezawodnych łańcuchów dostaw. Bezpieczna dostawa żywności, leków, towarów przemysłowych i surowców, a także zrównoważone wykorzystanie zasobów – wszystko to zależy od skutecznych opakowań. Dlatego jako społeczność stowarzyszeń dążymy do promowania wartości i znaczenia przemysłu opakowaniowego w odniesieniu do wszystkich materiałów. Opakowania są częścią przyszłości. A przyszłość potrzebuje ludzi, którzy chcą ją kształtować”.
Opracowano na podstawie informacji dvi
