Nowy raport Fundacji Ellen MacArthur rekomenduje papier jako alternatywę dla giętkich opakowań z tworzyw sztucznych, wyznaczając kryteria pozwalające uniknąć skutków takich jak degradacja lasów i wyczerpywanie zasobów wody podczas tej zmiany.
Saszetki, owijki, torebki i inne giętkie tworzywa sztuczne to najszybciej rozwijający się segment wykorzystujący tworzywa sztuczne. Jednocześnie jednak uchodzą one za główne źródło zanieczyszczeń, zwłaszcza w krajach o słabiej rozwiniętych powszechnych systemach zbiórki i recyklingu.
Według raportu alternatywy oparte na papierze mogą być „łatwiej” projektowane pod kątem recyklingu i biodegradowalności. Ma to przynieść korzyści rynkom, na których opakowania giętkie prawdopodobnie zakończą swój cykl życia jako śmieć, ponieważ pozwoliłoby to uporać się z zanieczyszczeniem naturalnego środowiska plastikiem, a jednocześnie umożliwiło recykling opakowań po wprowadzeniu odpowiednich systemów.
Fundacja Ellen MacArthur sugeruje, że jej raport jest „szczególnie istotny” dla krajów takich jak Indie, Indonezja, Tajlandia, Wietnam i Filipiny.
Opakowania giętkie o małych wymiarach, obecnie używane do szerokiej gamy produktów - od przekąsek po szampony - zostały określone w opracowanym przez Fundację programie „2030 Plastics Agenda for Business” jako „bariera systemowa”. Raport wskazuje, że problem tych tworzyw sztucznych powinien zostać rozwiązany priorytetowo, podając przykład rozwijania modeli ponownego użycia na przemysłową skalę.
Chociaż opakowania z papieru, które mogłyby zastąpić plastik, znajdują się już w fazie rozwoju, raport argumentuje, że takie rozwiązania nadal nie są dostępne w skali, cenie ani wydajności niezbędnej do całkowitego zastąpienia tworzyw sztucznych.
W dalszej części raportu wskazano, że opakowania papierowe oferują „niewielkie lub żadne” korzyści środowiskowe, jeśli surowiec do ich wytwarzania oraz sam proces produkcyjny nie jest zrównoważony. W takim przypadku transformacja może przyczynić się do degradacji lasów i wywrzeć dalszą presję na klimat oraz zasoby wodne.
Z myślą o zapobieżeniu takim wyzwaniom środowiskowym, raport sugeruje ustanowienie ról, barier ochronnych i kryteriów dla alternatyw produkowanych na bazie papieru. Jego sugestie obejmują unikanie niebezpiecznych chemikaliów w projektowaniu opakowań; opracowanie opakowań, które faktycznie spełniają potrzeby techniczne, ekonomiczne i konsumenckie; zapewnienie lokalnej zdolności do recyklingu i rozbudowa infrastuktury służącej zbiórce; oraz upewnienie się, że opakowania papierowe wpisują się w szerszą, inkluzywną społecznie strategię gospodarki o obiegu zamkniętym.
„Emisje gazów cieplarnianych (GHG) w cyklu życia, zarówno w przypadku wyborów z papieru, jak i plastiku, są złożonym zagadnieniem; ich wyniki będą różnić się znacznie w zależności od kilku czynników, których nie można powiązać wyłącznie z wyborem materiału” – wyjaśnia Laura Smith, menedżerka programu ds. tworzyw sztucznych i opakowań w Fundacji Ellen MacArthur.
„Każdy wybór opakowania musi uwzględniać – i czasem traktować kompromisowo – ważne czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie, zużycie wody i emisje gazów cieplarnianych, biorąc jednocześnie pod uwagę względy społeczne, techniczne i komercyjne.”
„Nasz raport określa sześć krytycznych kryteriów, które mają kierować rozwojem odpowiedzialnie zaprojektowanych papierowych opakowań giętkich, w tym fakt, że są one produkowane w sposób odpowiedzialny, minimalizujący emisje gazów cieplarnianych. Zostało to oparte na analizie korzyści – i ograniczeń – tych rozwiązań.”
„To, czy opakowanie zostanie spalone, trafi na wysypisko czy zostanie poddane recyklingowi pod koniec okresu użytkowania, ma istotny wpływ na ogólną emisję gazów cieplarnianych. Na przykład w regionach, w których odpady są głównie spalane, papierowe opakowania giętkie mogą mieć niższy ślad węglowy niż ich plastikowe odpowiedniki. Natomiast jeśli trafią na niezarządzane wysypisko, opakowania papierowe mogą uwalniać metan, co prowadzi do wyższych emisji niż w przypadku tworzyw sztucznych.”
„Praktyki pozyskiwania surowców również mają kluczowe znaczenie dla ogólnego poziomu emisji CO2. Inne czynniki obejmują elementy projektu opakowania, w tym grubość materiału, ewentualne zastosowanie powłok, a nawet wybór dostawcy.”
Postrzegając opakowania papierowe jako „jeden z elementów” międzynarodowej gospodarki o obiegu zamkniętym, raport wzywa firmy i decydentów do ustanowienia zabezpieczeń dla ich odpowiedzialnego użytkowania i przyspieszenia ich rozwoju w zakresie rozwiązań dla opakowań giętkich.
„Zanieczyszczenie giętkimi opakowaniami z tworzyw sztucznych jest wyzwaniem systemowym – szacuje się, że w najbliższych 15 latach do naszych oceanów trafi 20 bilionów jednostkowych produktów” – kontynuuje Sander Defruyt, lider strategii ds. tworzyw sztucznych. „Nie ma jednego złotego środka, dlatego dodanie alternatyw opartych na papierze do tego zestawu pomaga rozszerzyć zestaw narzędzi, uzupełniając go o inne priorytetowe rozwiązania, takie jak opakowania wielokrotnego użytku.”
„Będzie to wymagało od przemysłu i decydentów poważnych innowacji i działań na rzecz przyspieszenia rozwoju i uprzemysłowienia, w zgodzie z sześcioma krytycznymi kryteriami zawartymi w tym raporcie, aby upewnić się, że nie zastąpimy jednego problemu innym.”
Fundacja podkreśla, że jej raport został poparty przez 44 firmy, organizacje pozarządowe (NGO), inwestorów i naukowców.
Opracowano na podstawie informacji serwisu Packaging Europe