Opakowania produktów FMCG stanowią serce rozrastającego się systemu informacyjnego, który obejmuje organy regulacyjne, producentów opakowań, ich klientów oraz konsumentów. Dzięki ciągłej ewolucji i wdrażaniu nowych form inteligentnych opakowań, ich ogólny wpływ wykracza daleko poza funkcję zwykłego pojemnika na produkt – podkreśla firma GlobalData, wiodąca platforma analiz rynkowych i efektywności.
Śledzenie zachowań i angażowanie konsumentów może dostarczać cennych informacji przy rozwoju nowych produktów
W obliczu mnożących się zmian regulacyjnych, takich jak Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) czy nakazy dotyczące zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, stale rośnie zapotrzebowanie na rozwiązania zapewniające możliwość potwierdzania zgodności produktów z przepisami oraz śledzenie ich pochodzenia. Sprawia to, że inteligentne opakowania stają się niezbędne do dokładnego raportowania, informowania konsumentów oraz zapewniania zgodności z przepisami w ramach rozdrobnionych globalnych systemów regulacyjnych.
Richard Parker, główny analityk ds. konsumenckich w GlobalData, komentuje: „Skomplikowane wymogi raportowe ze strony organów regulacyjnych łączą się z możliwościami angażowania konsumentów, co zwiększa powszechność funkcji skanowania i śledzenia produktów. Ponadto materiały aktywne i narzędzia umieszczane na opakowaniach – takie jak te potwierdzające świeżość – stanowią ważne i praktyczne udogodnienia. W połączeniu z elementami cyfrowymi pomagają one budować zaufanie do jakości oraz przejrzystość”.
Inteligentne opakowania: zarówno fizyczne, jak i cyfrowe
Według najnowszego raportu rynkowego GlobalData (Industry Insights: Smart Packaging), inteligentne opakowania dzielą się na dwa segmenty. W przypadku opakowań aktywnych konstrukcja materiału oraz jego integralne funkcje skupiają się na takich właściwościach, jak stabilizowanie produktu i wydłużanie jego okresu przydatności do spożycia. Wykorzystuje się tu powłoki antybakteryjne czy aktywowane chemicznie wskaźniki naopakowaniowe (np. temperatury lub świeżości). W przypadku inteligentnych opakowań z rozwiązaniami cyfrowymi/łączności wykorzystywane są kody QR, technologia RFID, tagi NFC itp. Dzięki temu mogą one komunikować się zarówno wewnątrz łańcucha dostaw, jak i bezpośrednio z konsumentami.
Wzrost sektora inteligentnych opakowań napędzany jest potrzebą identyfikowalności oraz monitorowania w czasie rzeczywistym. Jest to kluczowe dla zachowania zgodności z przepisami w takich obszarach jak bezpieczeństwo żywności i leków oraz odpowiedzialność za środowisko. Rozwiązania te oferują również budowanie zaangażowania na linii marka-konsument, np. poprzez edukację i grywalizację.
Z drugiej strony wyzwaniem dla upowszechnienia inteligentnych opakowań są ogromne koszty modernizacji linii produkcyjnych oraz infrastruktury cyfrowej niezbędnej do efektywnego przetwarzania danych. Ponadto konsumenci podchodzą do nich sceptycznie – inteligentne funkcjonalności mają dla nich znacznie mniejsze znaczenie niż korzystny stosunek jakości do ceny.
Wpływ zrównoważonego rozwoju na trendy w zakresie materiałów opakowaniowych niesie za sobą konsekwencje dla sposobu, w jaki wdraża się funkcje inteligentne. Ewolucja materiałów opakowaniowych rzutuje na wybór technologii oraz ich działanie. Główny motyw recyklingu oznacza konieczność dostosowania kodów do konkretnego tworzywa, przygotowania dedykowanych zestawów instrukcji dla konsumenta, a także zapewnienia warstwy danych na potrzeby Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) oraz innych regulacji prawnych. Informacje te mogą być również specyficzne dla danego regionu, ponieważ w obrębie poszczególnych krajów mogą obowiązywać zróżnicowane przepisy lokalne lub stanowe.
Inteligentne opakowania mogą wspierać budowanie relacji między marką a konsumentem
Śledzenie zachowań i angażowanie konsumentów może dostarczać cennych informacji przy rozwoju nowych produktów. Dane z inteligentnych opakowań potrafią ujawnić, skąd wynika zainteresowanie konsumentów – czy chodzi o konkretne pojemności, smaki czy regionalne różnice w popularności. Pozwalają one również na zbieranie bezpośrednich opinii, ponieważ pod kodami do skanowania można umieścić miniankiety. Służą one do natychmiastowego uchwycenia reakcji na smak, teksturę czy edycje limitowane. Kluczowe jest jednak to, aby inteligentna funkcja na opakowaniu wnosiła realną wartość, a nie była jedynie tanim chwytem marketingowym. Należy odpowiednio kształtować mentalność konsumentów, aby zaczęli postrzegać inteligentne opakowania jako praktyczną i korzystną normę.
Parker podsumowuje: „W najbliższej perspektywie branża opakowaniowa oraz jej klienci muszą wypracować odpowiednią równowagę między zgodnością z przepisami, kosztami, wydajnością a doświadczeniem klienta. Inteligentne opakowania muszą być integralne, praktyczne i korzystne zarówno dla samego produktu, jak i dla przebiegu procesów pracy. Kluczowe znaczenie będzie miało inwestowanie tam, gdzie przynosi to największą wartość – czyli dbanie o spełnienie wymogów regulacyjnych, optymalizację wyboru materiałów oraz wprowadzanie automatyzacji w miejscach, które dają największe korzyści”.
„Funkcje inteligentne skierowane do konsumentów muszą mieć jasno zdefiniowaną grupę docelową, zapewniać kluczowe korzyści użytkowe, zaufanie oraz przejrzystość. Ponadto programy angażujące klientów nie mogą być postrzegane jako niepoważne lub zbędne”.
Opracowano na podstawie informacji GlobalData
