System kaucyjny w Polsce – co zdecyduje o jego sukcesie?
29 wrz 2025 08:00

Pozostało zaledwie kilka dni na pełne wdrożenie systemu kaucyjnego, który obejmie całą Polskę. 65% respondentów w badaniu Mastercard uważa, że to dobry pomysł, który pomoże odzyskiwać większe ilości plastiku, szkła i metalu. Jednak, jeśli system ma być powszechnie wykorzystywany, musi wpisywać się w realne potrzeby konsumentów. Tymczasem jedna czwarta Polaków dostrzega pewne trudności związane z regularnym zwrotem butelek i puszek.

Konsumenci oczekują od systemu kaucyjnego prostych, szybkich, wygodnych i niezawodnych rozwiązań, które dostępne będą ‘tu i teraz’

Najczęstszą obawą jest odległość punktu zwrotu od domu – na to wyzwanie wskazało 35% ankietowanych. Dlatego też kluczowe jest umożliwienie łączenia zwrotu z codziennymi czynnościami. 65% Polaków chciałoby zwracać opakowania przy okazji wyjścia na zakupy, 44% podczas spaceru, a 42% przy okazji odbierania lub nadawania paczek.

Badanie dostarcza wielu wskazówek, jak powinien wyglądać przyjazny użytkownikom system kaucyjny. W tym aspekcie istotna jest nie tylko forma zwrotu, ale też preferencje konsumentów co do miejsca oddawania opakowań. Jak pokazuje badanie przeprowadzone dla Mastercard, większość Polaków (72%) na miejsce zwrotu opakowań wybrałoby ten sam typ sklepu, w którym codziennie robi zakupy.

Z kolei 51% chciałoby mieć dostęp do butelkomatu na terenie swojego osiedla, a 44% korzystać z urządzeń na stacjach benzynowych – wynika z badania Mastercard.

„To pokazuje, że bez względu na to, jak dobrze zostanie przygotowany system kaucyjny, jego powodzenie będzie zależeć od komfortu konsumentów: możliwości oddawania opakowań o dowolnej porze, w dogodnym miejscu, a także – przy zachowaniu możliwości wyboru formy zwrotu kaucji. A jako najwygodniejszy sposób odzyskania kaucji badani wskazali zwrot jej wartości na kartę płatniczą” – wyjaśnia Elżbieta Burliga, dyrektorka ds. rozwoju biznesu w Fiserv Polska, właściciel marki PolCard. „Ta usługa jest już dostępna na polskim rynku. W PolCard from Fiserv posiadamy jedyne certyfikowane rozwiązanie umożliwiające zwrot kaucji na kartę w miejsce popularnego kuponu. Dzięki temu konsumenci będą mogli wykorzystać kwotę zwróconej kaucji w dowolnym punkcie sprzedaży” - podkreśla Elżbieta Burliga.

O co chodzi w systemie kaucyjnym?

Celem tego mechanizmu jest zmiana w gospodarce odpadami, mająca na celu zwiększenie poziomów recyklingu i ponownego wykorzystania opakowań, ograniczenie zaśmiecania środowiska oraz osiągnięcie ambitnych celów wyznaczonych przez Unię Europejską. Dyrektywa SUP (Single Use Plastics) obliguje państwa członkowskie do osiągnięcia 77% poziomu selektywnej zbiórki odpadów do 2025 r. oraz 90% do 2029 r. i w latach następnych, a polski system kaucyjny ma być kluczowym narzędziem do realizacji tych celów.

„Nasze badanie pokazało, że tak jak w wielu innych obszarach życia, tak i w przypadku systemu kaucyjnego, konsumenci oczekują prostych, szybkich, wygodnych i niezawodnych rozwiązań, które dostępne będą ‘tu i teraz’. Eksperci związani z systemem kaucyjnym zgodnie przyznają również, że dostosowanie systemu do potrzeb konsumentów to kluczowy czynnik determinujący popularyzację i absorpcję programu kaucyjnego wśród Polaków. Priorytetem dla całego rynku powinno być zatem zapewnienie konsumentom rozwiązań, które będą jak najbardziej wygodne dla użytkowników, ale również organizacyjnie możliwe do wdrożenia” - komentuje Daria Auguścik, VP, dyrektorka ds. rozwoju biznesu e-commerce w polskim oddziale Mastercard Europe z Mastercard.

Efektywne wdrożenie systemu kaucyjnego to bez wątpienia klucz do budowania gospodarki przyjaznej środowisku. Jednak jego powodzenie zależy od umiejętnego połączenia celów środowiskowych z preferencjami konsumentów. Oddawanie opakowań powinno być wygodne i wpisywać się w codzienne nawyki. Cyfryzacja – w szczególności szybkie i bezpieczne płatności bezgotówkowe – mogą odegrać kluczową rolę we wdrożeniu systemu, eliminując bariery. Trend ten wpisuje się w szerszą transformację, w której to technologie, w tym finansowe, automatyzacja i integracja usług kształtują bardziej zrównoważoną przyszłość.

Opracowano na podstawie informacji Mastercard