Parlament Europejski i Rada Europejska zatwierdziły swoje stanowiska odnośnie do zmiany rozporządzenia UE w sprawie wylesiania (EUDR). Obie instytucje popierają roczne odroczenie wdrożenia rozporządzenia w życie oraz znaczne uproszczenie wymogów dotyczących należytej staranności, w szczególności dla podmiotów działających na dalszych etapach łańcucha dostaw oraz mikro- i małych przedsiębiorstw.
Ambasadorowie UE w COREPER (Komitecie Stałych Przedstawicieli) jako pierwsi sformalizowali swoje stanowisko w sprawie zmiany EUDR, popierając stanowisko negocjacyjne Rady w dniu 19 listopada 2025 r. Ich podejście koncentruje się na opóźnieniu wdrożenia rozporządzenia dla wszystkich operatorów i znacznym uproszczeniu obowiązków w zakresie należytej staranności. Celem jest zmniejszenie presji administracyjnej, rozwiązanie problemów związanych z opóźnieniami w systemach informatycznych oraz zapewnienie przedsiębiorstwom i organom bardziej praktycznego harmonogramu wdrożenia.
Stosownie do propozycji Rady, data rozpoczęcia stosowania EUDR zostałaby przesunięta na grudzień 2026 r. w przypadku średnich i dużych podmiotów oraz na czerwiec 2027 r. w przypadku mikro- i małych podmiotów. Rada zaproponowała również uproszczenie strukturalne: tylko pierwszy podmiot wprowadzający produkt do obrotu w UE składałby oświadczenie o należytej staranności, natomiast podmioty działające na dalszych etapach łańcucha dostaw przekazywałyby jedynie numer referencyjny. Mikro- i mali operatorzy pierwotni podlegaliby minimalnym wymogom administracyjnym, składając tylko jedno uproszczone oświadczenie. Ponadto Rada wymaga od Komisji przeprowadzenia przeglądu uproszczeń do kwietnia 2026 r., z możliwością zaproponowania dalszych zmian.
Parlament Europejski, przyjmując swoje stanowisko w dniu 26 listopada, w dużej mierze powtórzył priorytety Rady. Parlament potwierdził te same opóźnione terminy wdrożenia, poparł złagodzenie obowiązków dla małych operatorów i zatwierdził zasadę zmniejszenia obciążeń dla podmiotów działających na rynku niższego szczebla. Chociaż Parlament dodał pewne poprawki, takie jak doprecyzowanie definicji mikro- i małych operatorów pierwotnych oraz zwiększenie elastyczności organów podczas wczesnego egzekwowania przepisów, ogólny kierunek działań jest bardzo zbliżony do podejścia Rady. Parlament poparł również utworzenie stałej grupy interesariuszy, która będzie pomagać operatorom w dostosowaniu się do nowych przepisów i zapewni wsparcie techniczne podczas wdrażania rozporządzenia.
Kluczowe postanowienia zawarte w obu stanowiskach:
– Roczne odroczenie stosowania.
– Średni/duzi operatorzy: 30 grudnia 2026 r.
– Mikro-/małe podmioty: 30 czerwca 2027 r.
– Znaczne uproszczenie obowiązków w zakresie należytej staranności, z odpowiedzialnością skupioną na pierwszym podmiocie wprowadzającym produkty do obrotu i zmniejszonymi obowiązkami dla podmiotów działających na dalszych etapach łańcucha dostaw.
– Jednorazowe uproszczone oświadczenie dla mikro- i małych podmiotów pierwotnych.
– Przegląd przeprowadzony przez Komisję do kwietnia 2026 r. w celu zidentyfikowania dalszych możliwości uproszczenia.
Ponieważ obie instytucje osiągnęły zasadnicze porozumienie, dokument trafi teraz do negocjacji trójstronnych. Celem jest sfinalizowanie zmiany przed obecną datą wejścia w życie EUDR, czyli 30 grudnia 2025 r., co pozwoli na wprowadzenie w życie pakietu dotyczącego odroczenia i uproszczenia bez zakłóceń.
Z punktu widzenia członków EUSTAFOR (Europejskiego Stowarzyszenia Lasów Państwowych), którzy już działają zgodnie z przepisami krajowymi i podlegają szeroko zakrojonym audytom zrównoważonego rozwoju, taki proces legislacyjny wzmacnia stojące przed nimi wyzwania. Nawet przy dobrze ugruntowanych systemach nowe wymogi EUDR wymagały znacznego dostosowania procedur wewnętrznych, ram identyfikowalności i działań związanych z zapewnieniem zgodności. Na wypełnienie obowiązków, które w wielu aspektach powielają już istniejące zabezpieczenia, przeznaczono dotychczas wiele czasu, wysiłków i środków finansowych.
To zaś nieuchronnie rodzi pytanie, czy szeroko zakrojone dostosowania nie okazały się w dużej mierze daremne, biorąc pod uwagę utrzymującą się niepewność polityczną i możliwość pojawienia się dalszych wytycznych, które będą wymagały dodatkowych zmian.
Opracowano na podstawie informacji EUSTAFOR
Tłumaczenie: TK
